طراحی محوطه ساختمان، فرآیندی پیچیده و ظریف است که نیازمند درک عمیق از مفاهیم معماری، هارمونی، روانشناسی محیط و دیگر عوامل دارد. این امر، مستلزم همکاری و تبادل نظر میان متخصصان مختلفی از جمله معماران، طراحان محوطه، مهندسین عمران، متخصصان گیاهشناسی و هنرمندان است.
سامان عمارت همای یزد با سابقهای درخشان در زمینه طراحی و اجرای محوطه ساختمان، آماده ارائه خدمات خود به شما عزیزان در این زمینه است.
در این مقاله، قصد داریم به بررسی ابعاد مختلف طراحی محوطه ساختمان بپردازیم و با ارائه رهنمودها و نکات کلیدی، راهنمای جامعی برای خلق این فضاهای ارزشمند ارائه دهیم.

تاثیر طراحی محوطه بر زیبایی، کارایی و ارزش ملک
محوطه ساختمان، اولین فضایی است که افراد هنگام مراجعه به یک مکان با آن روبرو میشوند. بنابراین، طراحی زیبا و کارآمد محوطه میتواند تاثیر بسیار مثبتی بر زیبایی، کارایی و ارزش آن ملک داشته باشد.
تاثیر بر زیبایی:
- یک محوطه زیبا و خوشمنظر میتواند جذابیت بصری ملک را به طور قابل توجهی افزایش دهد.
- استفاده از عناصر مختلف مانند گیاهان، گلها، آبنماها، مجسمهها و آلاچیق میتوانند به ایجاد فضایی دلنشین و آرامشبخش در محوطه کمک کنند.
- نورپردازی مناسب محوطه نیز میتواند در زیبایی آن تاثیر بسزایی داشته باشد.
تاثیر بر کارایی:
- محوطه ساختمان میتواند به عنوان فضایی برای استراحت، تفریح و سرگرمی مورد استفاده قرار گیرد.
- طراحی کارآمد محوطه میتواند این فضا را به بهترین نحو برای استفاده ساکنین یا مراجعهکنندگان به آن مکان، تفکیک و تجهیز کند.
- برای مثال، میتوان در محوطه، فضایی برای بازی کودکان، فضایی برای ورزش، فضایی برای دورهمنشینی و … ایجاد کرد.
تاثیر بر ارزش:
- یک محوطه زیبا و کارآمد میتواند ارزش ملک را به طور قابل توجهی افزایش دهد.
- خریداران و مستاجران به طور حتم تمایل بیشتری به ملکی دارند که از محوطهای زیبا و کاربردی برخوردار باشد.
- بنابراین، سرمایهگذاری در طراحی و اجرای محوطهای زیبا و کارآمد میتواند در بلندمدت، سود اقتصادی قابل توجهی برای صاحب ملک به همراه داشته باشد.

گام به گام طراحی محوطه ساختمان
1. ایدهپردازی و خلاقیت در طراحی:
- در این مرحله، باید ایدهها و تصورات خود را از محوطه ایدهآلتان به تصویر بکشید.
- میتوانید از مجلات، وبسایتها و نمونههای واقعی طراحی محوطه برای الهامگیری استفاده کنید.
- به علایق و نیازهای خود و سایر ساکنین یا مراجعهکنندگان به آن مکان توجه کنید.
- در نظر بگیرید که میخواهید از محوطه برای چه فعالیتهایی استفاده کنید.
- خلاق باشید و از ایدههای جدید و نوآورانه نترسید.
2.برنامهریزی و تعیین اهداف:
- پس از ایدهپردازی، باید ایدههای خود را به صورت یک برنامه مشخص و مدون درآورید.
- اهداف خود را از طراحی محوطه به طور واضح تعریف کنید.
- برای مثال، ممکن است هدف شما از طراحی محوطه، ایجاد فضایی برای استراحت و آرامش باشد، یا فضایی برای بازی کودکان، یا فضایی برای دورهمنشینی و … .
- بودجه خود را برای طراحی و اجرای محوطه تعیین کنید.
- یک جدول زمانی برای انجام مراحل مختلف کار طراحی و اجرا در نظر بگیرید.
3. انتخاب سبک طراحی مناسب
انتخاب سبک طراحی مناسب برای محوطه، نقش کلیدی در ایجاد فضایی زیبا، کارآمد و باارزش ایفا میکند. سبک طراحی باید با سلیقه شما، سبک معماری ساختمان، شرایط آب و هوایی و سایر عوامل مرتبط با محوطه شما همخوانی داشته باشد.
برخی از سبکهای رایج طراحی محوطه عبارتند از:
- سبک مدرن: این سبک با استفاده از خطوط صاف، سطوح صاف و رنگهای خنثی مشخص میشود. از عناصر مدرن مانند بتن، فلز، شیشه و سنگ در این سبک استفاده میشود.
- سبک سنتی: این سبک با استفاده از عناصر طبیعی مانند سنگ، چوب و گیاهان، فضایی گرم و صمیمی ایجاد میکند. از عناصر سنتی مانند آلاچیق، آبنما، حوضچه و مجسمه در این سبک استفاده میشود.
- سبک مینیمال: این سبک با استفاده از عناصر ساده و ضروری، فضایی آرام و خلوت ایجاد میکند. در این سبک از شلوغی و تزئینات اضافی پرهیز میشود.
- سبک روستیک: این سبک با استفاده از عناصر طبیعی و بومی، فضایی گرم و صمیمی ایجاد میکند. از مصالحی مانند چوب، سنگ و آجر در این سبک استفاده میشود.
- سبک مدیترانهای: این سبک با استفاده از رنگهای گرم، گیاهان مدیترانهای و عناصر سنگی، فضایی گرم و دلنشین ایجاد میکند.
- سبک ژاپنی: این سبک با استفاده از عناصر طبیعی مانند آب، سنگ و گیاهان، فضایی آرامبخش ایجاد میکند. از عناصری مانند حوضچههای ماهی، پلهای چوبی و فانوسهای سنگی در این سبک استفاده میشود.

4. اندازهگیری و نقشهبرداری از محوطه
- قبل از شروع طراحی، باید از محوطه خود به طور دقیق اندازهگیری و نقشهبرداری کنید.
- این کار به شما کمک میکند تا از ابعاد دقیق محوطه خود آگاه شوید و بتوانید طرحی متناسب با آن را تهیه کنید.
- در نقشهبرداری باید به عناصری مانند ساختمان، درختان، حصارها و … توجه کنید.
5. انتخاب مصالح و تجهیزات
انتخاب مصالح و تجهیزات مناسب برای محوطه، نقش کلیدی در زیبایی، کارایی و دوام آن ایفا میکند. مصالح و تجهیزاتی که انتخاب میکنید باید با سبک طراحی محوطه، شرایط آب و هوایی، بودجه شما و سلیقه شما همخوانی داشته باشد.
برخی از مصالح رایج مورد استفاده در محوطهسازی عبارتند از:
- سنگ: سنگ از جمله مصالح بادوام و مقاوم است که در رنگها و طرحهای مختلف موجود است. از سنگ میتوان برای ساخت دیوارها، پلهها، محوطهسازی، مجسمه و … استفاده کرد.
- چوب: چوب از جمله مصالح طبیعی است که فضایی گرم و صمیمی به محوطه میدهد. از چوب میتوان برای ساخت آلاچیق، نیمکت، حصار، کفپوش و … استفاده کرد.
- آجر: آجر از جمله مصالح ارزانقیمت و بادوامی است که در رنگها و طرحهای مختلف موجود است. از آجر میتوان برای ساخت دیوارها، پلهها، محوطهسازی و … استفاده کرد.
- بتن: بتن از جمله مصالح بادوام و مقاومی است که در رنگها و طرحهای مختلف موجود است. از بتن میتوان برای ساخت محوطهسازی، پلهها، مجسمه و … استفاده کرد.
- چمن: چمن از جمله عناصر طبیعی است که فضایی سرسبز و شاداب به محوطه میدهد. از چمن میتوان برای محوطهسازی، زمین بازی و … استفاده کرد.
- گیاهان: گیاهان از جمله عناصر طبیعی هستند که به زیبایی و طراوت محوطه میافزایند. از گیاهان میتوان برای محوطهسازی، باغچه، حصار و … استفاده کرد.
برخی از تجهیزات رایج مورد استفاده در محوطهسازی عبارتند از:
- آلاچیق: آلاچیق فضایی سایهدار برای استراحت و دورهمنشینی در محوطه ایجاد میکند. آلاچیقها در جنسهای مختلف مانند چوب، فلز و پارچه موجود هستند.
- آبنما: آبنما فضایی آرامشبخش و دلنشین به محوطه میدهد. آبنماها در طرحها و جنسهای مختلف موجود هستند.
- باربیکیو: باربیکیو فضایی مناسب برای پختوپز و صرف غذا در فضای باز ایجاد میکند. باربیکیوها در جنسهای مختلف مانند آجر، سنگ و فلز موجود هستند.
- آتشدان: آتشدان فضایی گرم و صمیمی برای دورهمنشینی در شبهای سرد ایجاد میکند. آتشدانها در جنسهای مختلف مانند آجر، سنگ و فلز موجود هستند.
- مبلمان: مبلمان محوطه باید با سبک طراحی محوطه و سلیقه شما همخوانی داشته باشد. مبلمان محوطه در جنسهای مختلف مانند چوب، فلز و پلاستیک موجود هستند.
- روشنایی: روشنایی محوطه باید به گونهای باشد که فضا را به طور کامل روشن کند و در عین حال، نور خیرهکنندهای ایجاد نکند. چراغهای محوطه در طرحها و جنسهای مختلف موجود هستند.

نکات کلیدی برای انتخاب مصالح و تجهیزات:
- سبک طراحی محوطه را در نظر بگیرید: مصالح و تجهیزات باید با سبک طراحی محوطه شما همخوانی داشته باشند.
- شرایط آب و هوایی را در نظر بگیرید: در انتخاب مصالح باید به شرایط آب و هوایی منطقه خود توجه کنید. به عنوان مثال، اگر در منطقهای گرم و خشک زندگی میکنید، باید از مصالحی استفاده کنید که به گرما و خشکی مقاوم باشند.
- بودجه خود را در نظر بگیرید: هزینه مصالح و تجهیزات در جنسها و طرحهای مختلف میتواند متفاوت باشد. قبل از خرید، باید بودجه خود را به طور دقیق تعیین کنید.
- سلیقه خود را در نظر بگیرید: مصالح و تجهیزاتی را انتخاب کنید که از آنها لذت میبرید و با سلیقه شما همخوانی دارند.
- کیفیت را در نظر بگیرید: از خرید مصالح و تجهیزات ارزانقیمت و بیکیفیت خودداری کنید.
نکات و ترفندهای طراحی محوطه
1. انتخاب مبلمان مناسب برای محوطه:
- سبک مبلمان را در نظر بگیرید: مبلمان محوطه باید با سبک طراحی محوطه شما همخوانی داشته باشد. به عنوان مثال، اگر سبک طراحی محوطه شما مدرن است، میتوانید از مبلمان مدرن با خطوط صاف و سطوح صاف استفاده کنید.
- جنس مبلمان را در نظر بگیرید: جنس مبلمان محوطه باید با شرایط آب و هوایی منطقه شما سازگار باشد. به عنوان مثال، اگر در منطقهای گرم و مرطوب زندگی میکنید، باید از مبلمانی استفاده کنید که در برابر رطوبت مقاوم باشد.
- اندازه مبلمان را در نظر بگیرید: اندازه مبلمان باید با ابعاد محوطه شما متناسب باشد. از مبلمان خیلی بزرگ در محوطههای کوچک استفاده نکنید و از مبلمان خیلی کوچک در محوطههای بزرگ استفاده نکنید.
- راحتی مبلمان را در نظر بگیرید: مبلمان محوطه باید راحت باشند تا بتوانید از نشستن در آنها لذت ببرید.
- عملکرد مبلمان را در نظر بگیرید: به این فکر کنید که از مبلمان محوطه برای چه فعالیتی استفاده خواهید کرد. به عنوان مثال، اگر میخواهید از مبلمان برای غذا خوردن استفاده کنید، باید از میز و صندلیهای مناسب استفاده کنید.

2. چیدمان گلدانها و گیاهان در محوطه:
- از تنوع گیاهی استفاده کنید: از گیاهان با ارتفاعات، رنگها و بافتهای مختلف استفاده کنید تا محوطه شما جذابتر به نظر برسد.
- به نور خورشید توجه کنید: برخی از گیاهان به نور خورشید کامل نیاز دارند، در حالی که برخی دیگر به سایه نیاز دارند. گیاهان را در مکانهایی بکارید که نور خورشید مورد نیاز آنها را دریافت کنند.
- به نیازهای آبیاری گیاهان توجه کنید: برخی از گیاهان به آبیاری زیاد نیاز دارند، در حالی که برخی دیگر به آبیاری کم نیاز دارند. گیاهانی را با هم در یک گروه بکارید که نیازهای آبیاری مشابهی دارند.
- از گلدانهای مناسب استفاده کنید: گلدانها باید با سبک طراحی محوطه شما همخوانی داشته باشند و به اندازه کافی بزرگ باشند تا ریشه گیاهان در آنها به راحتی رشد کند.
- از گلدانها برای ایجاد نقاط کانونی استفاده کنید: میتوانید از گلدانهای بزرگ و پر از گل برای ایجاد نقاط کانونی در محوطه خود استفاده کنید.
3. نورپردازی اصولی و خلاقانه محوطه:
- از لایههای مختلف نورپردازی استفاده کنید: از ترکیبی از چراغهای دیواری، چراغهای زمینی و چراغهای آویز برای ایجاد نورپردازی متنوع و جذاب استفاده کنید.
- از نورپردازی برای برجسته کردن ویژگیهای محوطه استفاده کنید: میتوانید از نورپردازی برای برجسته کردن ویژگیهایی مانند درختان، مجسمهها یا آبنماها استفاده کنید.
- از نورپردازی برای ایجاد فضاهای مختلف استفاده کنید: میتوانید از نورپردازی برای ایجاد فضاهای مختلف مانند فضای غذاخوری، فضای استراحت یا فضای بازی استفاده کنید.
- از نورهای کممصرف استفاده کنید: برای صرفهجویی در مصرف انرژی، از نورهای کممصرف استفاده کنید.
- از نورپردازی برای ایجاد فضایی امن استفاده کنید: از نورپردازی برای روشن کردن مسیرها و پلهها استفاده کنید تا در شبها تردد در محوطه امن باشد.
4. ایجاد فضاهای مختلف در محوطه:
- فضای غذاخوری: فضایی برای غذا خوردن در فضای باز ایجاد کنید. این فضا میتواند شامل میز و صندلی، باربیکیو یا اجاق گاز باشد.
- فضای استراحت: فضایی برای استراحت و آرامش ایجاد کنید. این فضا میتواند شامل مبلمان راحتی، آلاچیق یا تاب باشد.
- فضای بازی: فضایی برای بازی کودکان ایجاد کنید. این فضا میتواند شامل تاب، سرسره یا خانه بازی باشد.
- فضای باغچه: فضایی برای کاشت گلها و گیاهان ایجاد کنید. این فضا میتواند شامل باغچههای گل، باغچههای سبزیجات یا باغچههای صخرهای باشد.

سخن آخر
طراحی محوطه ساختمان، فرآیندی خلاقانه و ارزشمند است که میتواند فضایی زیبا، کاربردی و لذتبخش برای ساکنان خلق کند. با طی مراحل، در نظر گرفتن نکات و بهکارگیری ترفندهای ارائه شده در این مقاله، میتوانید گامی در جهت ساخت محوطهای ایدهآل بردارید.
در این مقاله از مجله سامان عمارت، به بررسی مراحل، نکات کلیدی و ترفندهای خلاقانه برای طراحی محوطه ساختمان پرداختیم. هدف از این مقاله، ارائه راهنمایی کامل و کاربردی به شما برای خلق فضایی زیبا، کاربردی و ارزشمند در محوطه ساختمانتان بود.